Malaria jest chorobą pasożytniczą wywoływaną przez zarodźce. Najcięższy jest przebieg malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum.

Na niektórych terenach malaria występuje endemicznie – stale na tym samym poziomie od lat. Zmiany klimatu powodują występowanie epidemii tej choroby w nowych miejscach.

Szczegółowe informacje dotyczące występowania malarii musza być na bieżąco sprawdzone np. tu:

Zarodźce malarii przenoszą samice komarów z rodzaju Anopheles.

Początkowe objawy malarii mogą przypominać dolegliwości typowe dla grypy. Oprócz gorączki, chorzy na malarię skarżą się na ból głowy, mięśni i stawów oraz znaczne osłabienie.

 UWAGA: Nie ma żadnych pewnych objawów klinicznych, które pozwalałyby na rozpoznanie lub wykluczenie malarii bez badań laboratoryjnych.

Klasyczne badanie polega na oglądaniu krwi pod mikroskopem: tzw. gruba kropla i cienki rozmaz.

Dostępne są również szybkie testy do diagnostyki malarii oraz odróżnienia najgroźniejszej malarii P. falciparum od pozostałych. Do wykonania testu potrzeba kropli krwi pochodzącej np. z nakłucia opuszki palca. Procedura testowa trwa 20 minut.

Strategia zapobiegania zachorowaniu na malarię może być ujęta w formułę ABCD:

Awareness (Świadomość w zakresie ryzyka malarii w podróży)

• Poczytaj o malarii i jej objawach. Zapoznaj się z jej miejscami występowania choroby podczas Twojej podróży.

Bites of mosquito (Ochrona przed ukłuciami komarów)

• Zastosuj wszystkie sposoby zapobiegania podkłuciom przez komary.

Chemoprophylaxis (Chemioprofilaktyka)

• Zastosuj odpowiednio dobrany do regionu lek przeciwmalaryczny.

Diagnosis (Szybkie rozpoznanie w razie niepokojących objawów).

• Jeśli wystąpią gorączka, objawy grypopodobne w czasie podróży zgłoś się pilnie do miejscowego lekarza

Najczęściej stosowane leki w profilaktyce malarycznej:

 UWAGA: Odpowiedzialna porada dotycząca konieczności stosowania profilaktyki przeciwmalarycznej musi uwzględniać dokładną trasę oraz termin podróży. Sama nazwa kraju nie wystarczy.

Leczenie polega na podawaniu leków przeciwmalarycznych. W przypadkach niepowikłanych o łagodnym przebiegu leczenie trwa kilka dni. Szczególnie ciężką mózgową postać choroby zagrożoną ryzykiem śmierci wywołuje Plasmodium falciparum.

• Komary Anopheles roznoszące malarię kąsają gównie wieczorem podczas gry komary Aedes aegypti przenoszące żółtą febrę, dengę i wirusa Zika kąsają całą dobę.
• Profilaktyki przeciwmalarycznej NIE stosuje się przy wielomiesięcznych wyjazdach. Zamiast tego należy zapoznać się z objawami malarii i zgłosić się do miejscowego lekarza w przypadku ich wystąpienia. W zależności od dostępności opieki lekarskiej w miejscu docelowym może być wskazane zabranie ze sobą leków do leczenia malarii z Polski.
• Malaria zwykle nie występuje na terenach położonych powyżej wysokości 2000 m n.p.m. Komary ją roznoszące tam nie latają. Obecnie obserwowane zmiany klimatu, zjawiska pogodowe takie jak np. El Niño mogą spowodować, że komary pojawią się na wysokościach wyższych niż zwykle.
• Nawet profilaktycznie stosowanie preparatów przeciwmalarycznych nie gwarantuje 100% ochrony. Nie wyrzucaj ulotki leku. W przypadku zaobserwowania objawów malarii możesz być zmuszony do samodzielnego zwiększenia dawki leku z profilaktycznej na leczniczą.
• Niemal 1/2 populacji Świata żyje w strefie malarycznej. Ci ludzie myślą o malarii w kategoriach w jakich Ty myślisz o grypie. Miałem wiele razy, kilka dni leczenia …
• Malaria zabija setki tysięcy ludzi co roku. Chorują głównie dzieci do lat 5-ciu. Niemal co minutę gdzieś na świecie ginie z powodu malarii dziecko.
• Ostatnie przypadki malarii endemicznej na terenie Polski rejestrowano w latach 60-tych. Czy malaria wróci do Polski wraz ze zmianą klimatu?
• Dwa spośród zarodźców wywołujących malarię: Plasmodium ovale i vivax wytwarzają formy „uśpione” – hipnozoity, które powodują, iż zachorowanie na malarię może wystąpić wiele miesięcy po powrocie z tropików.

• unikać wychodzenia w porze największej aktywności komarów
• nosić długie rękawy i nogawki
• do ochrony przed komarami należy używać środków ochronnych zawierających DEET, które należy aplikować na skórę i/lub ubranie
• spać pod moskitierą nasączoną permetrinem
• w pomieszczeniach zamkniętych włączyć klimatyzację

Dzieci, szczególnie małe do lat 5, są narażone na szczególnie ciężki przebieg choroby. Spośród ludności miejscowej umierają głównie dzieci. Podróż z małym dzieckiem do strefy malarycznej stanowi bardzo duże ryzyko. Jeżeli mimo wszystko zdecydujesz się zabrać dziecko zastosuj odpowiednie zabezpieczenie przed pokąsaniem przez komary i odpowiednią profilaktykę przeciwmalaryczną.

Preparat Malarone Junior nie jest zarejestrowany w Polsce. Jego zakup wymaga przeprowadzenia skomplikowanej i czasochłonnej procedury importu docelowego. Po uzyskaniu niezbędnej formalnej zgody lek musi być sprowadzony do Twojej apteki. Może się to okazać niemożliwe.

Malarone Junior jest zarejestrowany w innych krajach do stosowania u dzieci o masie przekraczającej 5kg.

Malarone Junior jest zarejestrowany i może być kupiony w krajach takich jak Niemcy, Belgia, Holandia tak w aptekach stacjonarnych jak i niekiedy internetowych po dostarczeniu recepty.

Recepta wydana przez lekarza w Polsce jest ważna we wszystkich krajach UE.

Ilość leku zawarta w 1 tabletce preparatu Malarone Junior odpowiada ilości leku zawartej w 1/4 tabletki preparatu Malarone dla dorosłych.

DEET jest środkiem odstraszającym owady: m.in. komary, meszki oraz kleszcze

• preparaty z DEET należy aplikować tylko na odsłoniętą skórę i/lub ubrania
• większe stężenia nie gwarantują „lepszego” działania ale dłuższą ochronę
• stężenia powyżej 50% nie wydłużają już istotnie czasu ochrony
• jednoczesne stosowanie DEET i filtrów przeciwsłonecznych zmniejsza efektywność filtrów o 1/3 – powtarzaj aplikację flirtów częściej
• aby nałożyć preparat na twarz nałóż go na ręce i następnie rozprowadź na twarzy omijając powieki, usta
• DEET można stosować u dzieci powyżej 2 miesiąca życia (stężenia do 30%). Im młodsze dziecko tym mniejsze stężenie.
• dzieciom preparaty z DEET nakładają ich opiekunowie – nałóż preparat na swoje ręce, nanieś na skórę dziecka
• po powrocie do miejsca zamieszkania zmyj skórę wodą z mydłem lub weź kąpiel

Permetrin (Permethrin) jest insektycydem odstraszającym komary, a w przypadku długotrwałego kontaktu zabijającym je. Jest bezpieczny dla środowiska.

• dostępne są na rynku moskitiery nasączone permetrinem
• preparaty z permetrinem w aerozolu służą do nasączania własnych ubrań
• preparat wypłukuje się po 4-6 praniach
• preparat należy nanosić na ubrania po ich zdjęciu
• preparatu NIE WOLNO nanosić na skórę

Malarię należy brać pod uwagę w każdym przypadku wystąpienie gorączki lub objawów grypopodobnych u osoby powracającej z tropików w ciągu 1 roku od powrotu. W wyjątkowych przypadkach okres ten może się wydłużyć nawet do kilku lat.

Nie można odnosić sytuacji innych osób do siebie. Wszystko zależy od:

• dokładnej trasy podróży
• okresu podróży
• własnej tolerancji ryzyka

Na tej podstawie należy podjąć własną decyzję.

Znaczna część Tajlandii leży w strefie wolnej od malarii. Jeżeli jedziesz tam rzeczywiście nie jest wymagana profilaktyka przeciwmalaryczna.

Zanzibar leży w  strefie malarycznej. Większość przypadków malarii wywołuje najgroźniejszy z zarodźców Plasmodium falciparum. Ryzyko zachorowania na malarię bez stosowania profilaktyki dla miesięcznego pobytu w Afryce Zachodniej jest szacowane na 1:80. Dane szacunkowe są orientacyjne, faktyczne ryzyko może być zależne od wielu czynników. Oceń swoją skłonność do ryzyka. Podejmij swoją decyzję.